PCOS සහ PMOS කියන්නේ දෙකක්ද? ආයුර්වේද දෘෂ්ටියෙන් මඟ පෙන්වීමක් 🌸

🤔 1. PCOS සහ PMOS කියන්නේ දෙකක්ද? එකක්ද?

PCOS සහ PMOS කියන්නේ රෝගී තත්ත්වයන් දෙකක් නෙවෙයි, එකම රෝගී තත්ත්වයයි.

• PCOS (Polycystic Ovary Syndrome): අතීතයේ සිටම මෙම තත්ත්වය හැඳින්වූයේ PCOS ලෙසයි.
• PMOS (Polyendocrine Metabolic Ovary Syndrome): වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක යාවත්කාලීන කිරීම් සහ නව වර්ගීකරණයන් සමඟ, මෙම රෝගයේ ඇති හෝමෝන සංකූලතා (Polyendocrine) සහ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ බලපෑම (Metabolic) වඩාත් නිවැරදිව නිරූපණය කිරීම සඳහා PMOS ලෙසද නාමකරණය කරනු ලැබේ.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මෙහිදී ඩිම්බකෝෂ වල ඇතිවන්නේ ගෙඩි (Cysts) පමණක් කියායි. නමුත් මෙහිදී සිදුවන්නේ හෝමෝන අසමතුලිතතාවය සහ ශරීරයේ ඉන්සියුලින් ක්‍රියාකාරීත්වයේ වෙනස්කම් (Metabolic dysfunction) නිසා ඩිම්බ නිසි ලෙස පරිණත වී පිටතට නොපැමිණීමයි.

🌿 2. ආයුර්වේදයට අනුව PCOS / PMOS හඳුනාගන්නේ කෙසේද?

ආයුර්වේදයේ PCOS ලෙස ඍජු නමක් සඳහන් නොවූවත්, එහි රෝග ලක්ෂණ ආර්ථව ව්‍යපද (Artava Vyapad), කඵ-වාත දෝෂ කෝප වීම සහ ග්‍රන්ථි / ආම තත්ත්වයන් යටතේ පැහැදිලි කර ඇත.

• කඵ සහ වාත දෝෂ කෝප වීම: ශරීරයේ ‘කඵ’ දෝෂය වැඩිවීම නිසා ඩිම්බකෝෂ වටා ඝන බවක් (Obstructive condition) ඇතිවී ඩිම්බ පිටවීම වළක්වයි. ‘වාත’ දෝෂයේ වෙනස්කම් නිසා මාසික ආර්තව චක්‍රයේ ගමන (Movement) අක්‍රමවත් වේ.
• ආම (Aama - මන්දගාමී පරිවෘත්තීය/අජීර්ණ කොටස්): ශරීරයේ අග්නිය (Metabolism) මන්දගාමී වීමෙන් සෑදෙන ‘ආම’ මගින් ශරීරයේ නාල සහ ස්‍රෝතස් (Channels) අවහිර වේ.
• මේදෝ ධාතු දුෂ්ටි (Fat Tissue Imbalance): සිරුරේ බර වැඩිවීම සහ අනවශ්‍ය තෙල් තැන්පත් වීම සිදුවේ.

• අනර්ථව (Oligomenorrhea): මාසික ඔසප් වීම ප්‍රමාද වීම, නතර වීම හෝ ඉතා අඩුවෙන් රුධිරය පිටවීම.
• අතිරෝම (Hirsutism): මුහුණේ සහ ශරීරයේ අනවශ්‍ය ලෙස රෝම වැවීම.
• මුඛදූෂිකා (Acne): මුහුණේ කුරුලෑ ඇතිවීම.
• ස්ථෞල්‍ය (Obesity): උදරය ආශ්‍රිතව ඉක්මනින් බර වැඩිවීම.
• වන්ධ්‍යතා (Infertility): ගැබ්ගැනීමේ ප්‍රමාදය හෝ අපහසුතාව.

💊 3. PCOS / PMOS සඳහා වන ආයුර්වේද ප්‍රතිකාර

ආයුර්වේදයේදී ප්‍රතිකාර කරන්නේ රෝග ලක්ෂණයට පමණක් නෙවෙයි, මුළු ශරීරයේම දෝෂ සමතුලිත කිරීමටයි.

• ශෝධන චිකිත්සා (Panchakarma / Detoxification): වමන (Vamana) සහ විරේචන (Virechana) මඟින් ශරීරයේ අධික කඵ සහ පිත්ත දෝෂ ඉවත් කර පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය වේගවත් කරයි. උත්තර වස්ති (Uttara Vasti) මඟින් ගර්භාෂය සහ ඩිම්බකෝෂ ආශ්‍රිත පද්ධතිය ශෝධනය කරයි.
• ශමන චිකිත්සා (Internal Medicines): දෝෂ සමනය කරන, හෝමෝන පාලනය කරන සහ ස්‍රෝතෝශෝධක ඖෂධ වෛද්‍ය උපදෙස් මත ලබාදේ (උදා: කාංචනාර ගුග්ගුලු, වරුණාදි කෂාය, චන්ද්‍රප්‍රභා වටී, අශෝකාරිෂ්ටය ආදිය).
• ශරීරයේ බර සහ ඉන්සියුලින් පාලනය: ත්‍රිපලා, කහ, වෙනිවැල්ගැට, කරවිල වැනි දේ අඩංගු ඖෂධ මඟින් ශරීරයේ සීනි සහ ඉන්සියුලින් මට්ටම (Insulin resistance) පාලනය කරයි.